Regionale anesthesie

Terug naar de homepage
Terug naar het info overzicht
 
Veel patiŽnten, zelfs verschillende dokters, veronderstellen dat heelkunde enkel onder algemene anesthesie kan gebeuren. Dit is niet waar. Verschillende procedures kunnen gebeuren bij wakkere patiŽnten met regionale anesthesie.
PatiŽnten hebben ook twijfels om hun chirurgie te laten gebeuren onder regionale anesthesie. Hoe meer patiŽnten echter de redenen en de voordelen van regionale anesthesie verstaan, hoe meer patiŽnten er zullen kiezen voor deze vorm van verdoving.
Om deze reden hebben we dan ook deze verschillende pagina's neergeschreven.

Algemene informatie

Wat is regionale anesthesie?
Hoe wordt regionale anesthesie gebruikt?
Welke medicatie wordt er gebruikt?
Doet het prikken van een blok pijn?
Zal het blok voldoende werken?
Wat gebeurt er indien het block niet werkt?
Wat zijn de onaangename effecten en potentiŽle nevenwerkingen?
Waarom zou ik kiezen voor een regionale anesthesie?
Waarom zou ik niet kiezen voor een regionale anesthesie?
Verschillende blocks
Techniek voor verdoving van de schouder:
Het interscalenusblok
Techniek voor het verdoven van de hand of arm
De intraveneus regionale anesthesie
Het axillair blok
Technieken voor het verdoven van het been
Het femoralisblok
Technieken voor het verdoven van de voet
Het popliteaal blok
Het enkelblok
De ruggeprik:
De spinale verdoving
De epidurale verdoving

Wat is regionale anesthesie?
Anesthesie betekent afwezigheid van gevoel. Regionale anesthesie onderbreekt de bezenuwing van een lichaamsdeel zoals de arm, waardoor de patiŽnt hier geen pijn kan voelen.
Hoe wordt regionale anesthesie gebruikt?
Regionale anesthesie wordt gebruikt om pijn tijdens de heelkunde te voorkomen. Soms wordt het als enige vorm van anesthesie gebruikt, zodat de patiŽnt wakker blijft tijdens de operatie. Soms wordt regionale anesthesie gecombineerd met slaapmedicatie, zodat je je kan ontspannen tijdens de operatie. Soms wordt regionale anesthesie gecombineerd met een algemene narcose, meestal om voor een goede postoperatieve pijnstelling te bekomen
Welke medicatie wordt er gebruikt?
Lokaal anesthetica blokkeren de zenuwgeleiding en worden bijna altijd gebruikt voor regionale anesthesie. Ze verhinderen het optreden van pijn en verminderen de spierkracht tot het blok uitgewerkt is.
Verschillende lokaal anesthetica:
MarcaÔne, Naropin en ChirocaÔne zijn langwerkende lokaal anesthetica.
ScandicaÔne is een intermediar werkend lokaal anestheticum
XylocaÔne is een kortwerkend lokaal anestheticum
Andere medicamenten kunnen toegevoegd worden aan deze lokaal anesthetica:
adrenaline
catapressan
fentanyl of sufentanil
Doet het prikken van een blok pijn?
Wanneer men een blok prikt veronderstelt dit uiteraard het gebruik van een naald en een spuit om het medicament op de juiste plaats in te spuiten. Spijtig genoeg kan dit een beetje onconfortabel zijn. De anesthesist zal echter de huid op de plaats waar hij prikt verdoven, waardoor u minder last zal hebben.
Zenuwen thv. arm, lies, been, ... worden opgespoord met lichte stroomstootjes, die gegenereerd worden met een zenuwstimulator. Wanneer men met de naald dicht bij de zenuw komt zal het lidmaat beginnen te bewegen. Dit kan een vreemd gevoel geven, maar doet meestal geen pijn.
Zal het blok voldoende werken?
Wanneer een voldoende hoeveelheid van het juiste produkt op de juiste plaats goed werd ingespoten, zal het blok voldoende goed werken. Soms is het gemakkelijk om de juiste plaats op te sporen (vb. een ruggeprik), soms kan het opsporen van een zenuw moeilijk zijn (vb. interscalenusblok). Het duurt meestal 15 ŗ 45 minuten alvorens een blok goed werkt.
Vaak uitgevoerde bloks werken in 90 ŗ 99 % van de gevallen, afhankelijk ven het type blok en de kennis van de anesthesist.

Wat gebeurt er indien het block niet werkt?
Wanneer een blok niet werkt zijn er verschillende opties:
meer lokaal anestheticum inspuiten indien mogelijk
indien mogelijk een ander blok uitvoeren
u een beetje slaperig maken
overschakelen naar een algemene anesthesie
Wat zijn de onaangename effecten en potentiŽle nevenwerkingen?
Over het algemeen is regionale anesthesie veilig en gaat gepaard met weinig nevenwerkingen.
Het meest onaangename effect van een regionale anesthesie is waarschijnlijk de voosheid en spierzwakte van het verdoofde lichaamsdeel. Dit verdwijnt na enkele uren.
De nevenwerkingen die optreden, hangen meestal af van het type blok. Zo kan het lokaal anestheticum accidenteel ingespoten worden in een bloedvat, wat aanleiding kan geven tot epilepsie en hartstilstand. om deze reden wordt het lokaal anestheticum steeds traag ingespoten en gebeurt de techniek steeds door een anesthesist in een ruimte waar zuurstof en reanimatiematyeraail aanwezig is.
Zenuwschade kan ook optreden en werd reeds elders besproken.
Waarom zou ik kiezen voor een regionale anesthesie?
Regionale anesthesie vermijdt de risico's en nevenwerkingen van een algemene anesthesie, zoals misselijkheid en braken
Regionale anesthesie werkt langer dan de chirurgie, waardoor dus ook de pijnverdoving langer blijft doorwerken.
Regionale anesthesie kan bloedverlies reduceren
Sommige patiŽnten verkiezen om alles onder controle te houden
Waarom zou ik niet kiezen voor een regionale anesthesie?
In bepaalde omstandigheden is een regionale anesthesie niet aangewezen voor een bepaald type ingreep. De meeste ingrepen thv. borstkas en buik moeten onder algemene narcose gebeuren. Men kan u wel regionale anesthesie voorstellen voor postoperatieve pijntherapie.
Sommige anesthesisten zijn niet bedreven in het uitvoeren van regionale technieken
Sommige patiŽnten willen niet wakker zijn tegen een ingreep. De anesthesist kan u echter lichte slaapmedicatie toedienen zodat u tijdens de ingreep zich zeer comfortabel voelt
Het interscalenusblok
De meeste ingrepen aan de schouder en aan de bovenarm doen ontzettend veel pijn na de operatie. Om deze reden wordt er vaak een interscalenusblock geplaatst. Het interscalenusblock wordt geprikt voor je in slaap wordt gedaan. Het prikken van dit interscalenusblock neemt in totaal ongeveer 15 minuten in beslag. Men prikt het block in de voorbereidingsruimte en kan het zijn dat u een tijd moet wachten voor de operatie start. In de hals zal men de correcte plaats opzoeken waar de anesthesist zal prikken. Na ontsmetting en lokale verdoving van de huid zoekt men de zenuwen op die de schouder en de arm bezenuwen. Dit gebeurt met een naald, die u zal voelen bewegen onder de huid. Dit is meestal niet pijnlijk. Men spoort de zenuwen op met elektrische schokjes, waardoor de arm of schouder beweegt. Dit is op zich niet pijnlijk maar kan een onaangenaam gevoel veroorzaken. Na het inspuiten van de verdovingsproducten zal men in de nabijheid van de zenuwen een buisje achter laten. Langs dit buisje kunnen we dan verdovingsproducten toedienen met behulp van een pijnpomp. Zoals elke techniek kunnen ook bij deze techniek een aantal complicaties voorkomen: infectie ter hoogte van de punctieplaats, zenuwbeschadiging door de naald, allergie op de ontsmettings- of verdovingsproducten, inspuiten van het verdovingsproduct in de bloedbaan met een toxische reactie tot gevolg, tijdelijke kortademigheid, tijdelijk afhangen ooglid, tijdelijke heesheid, Ö. De anesthesiemedewerker kan desgewenst hier meer uitleg over geven. Na het plaatsen van dit interscalenusblock zal de anesthesist starten met de algemene anesthesie.
De intraveneus regionale anesthesie
Een Biers block, ook wel intraveneus regionale anesthesie genoemd, is een techniek die ingevoerd werd door Dr. Bier in 1908. Het kan gebruikt worden voor kortdurende ingrepen aan hand en voorarm.
Nadat een infuusnaald geplaatst werd thv. de te verdoven arm, wordt de arm strak gewindeld en afgesloten door een knelband. Nadien wordt het produkt via de naald geinjecteerd. Onmiddellijk na injectie begint de verdoving te werken en kan de chirurg opereren.
Het axillair blok
Thv de oksel zoekt men de zenuwen op met een zenuwstimulator, men spuit een lokaal anestheticum in en laat eventueel een catheter (dit is een dun buisje) achter in de nabijheid van de zenuwen. Op deze catheter kan later een pijnpomp geplaatst worden
Deze techniek kan gebruikt worden voor ingrepen thv. hand en vooram
Regionale anesthesie voor ingrepen aan het been
De zenuwen die het been bezenuwen worden in de lies opgespoord met een zenuwstimulator. Deze techniek kan gebruikt worden voor verdoving na ingrepen van de knie. Men zal dan ook een pijnpomp installeren na de ingreep
Ofwel wordt alleen deze techniek uitgevoerd, ofwel, zoals na een totale knieprothese, wordt deze techniek uitgevoerd in combinatie met een ischiadicusblock, waarbij men een zenuw opspoort in de bil.
Het popliteaal blok
Bepaalde ingrepen aan de voorvoet (correcties ter hoogte van de tenen) kunnen gebeuren met een popliteaal block. De zenuwen die de voet bezenuwen worden in de kniekuil opgespoord met een zenuwstimulator
Het enkelblok
Bepaalde ingrepen aan de voorvoet (correcties ter hoogte van de tenen) kunnen gebeuren met een enkelblock. De zenuwen, die de voet bezenuwen, worden ter hoogte van de voet geinfiltreerd met lokaal anesthetica.
De spinale verdoving
Deze verdoving brengt men aan in de operatiezaal. Men zal u vragen om rechtop te gaan zitten. Na ontsmetting van de huid vraagt men u de rug te krommen. Men verdooft de huid en brengt dan verschillende naalden ter plaatse. Dit is niet pijnlijk maar kan een onaangenaam drukkend gevoel geven in de rug. Soms kunnen elektrische schokjes gevoeld worden tot in de benen. Het is belangrijk dat u niet plots beweegt tijdens het uitvoeren van deze techniek, die ongeveer 10 ŗ 15 minuten zal in beslag nemen. In sommige gevallen kan men u voorstellen om in de nabijheid van de zenuwen een buisje achter te laten. Langs dit buisje kunnen we dan de volgende dagen verdovingsproducten toedienen. Wanneer u wenst kan men in de operatiezaal een licht slaapmiddel toedienen, waardoor u wat slaapt en zich vooral comfortabel voelt. Zoals elke techniek kan ook bij deze techniek een aantal complicaties voorkomen: bloeddrukval, infectie, zenuwschade, urineretentie, toxiciteit lokaal anesthetica, bloed in de katheter, epidurale bloeduitstorting, allergie, verlamming Ö
De epidurale verdoving
Deze verdoving brengt men aan in de operatiezaal. Men zal u vragen om rechtop te gaan zitten. Na ontsmetting van de huid vraagt men u de rug te krommen. Men verdooft de huid en brengt dan verschillende naalden ter plaatse. Dit is niet pijnlijk maar kan een onaangenaam drukkend gevoel geven in de rug. Soms kunnen elektrische schokjes gevoeld worden tot in de benen. Het is belangrijk dat u niet plots beweegt tijdens het uitvoeren van deze techniek, die ongeveer 10 ŗ 15 minuten zal in beslag nemen. In sommige gevallen kan men u voorstellen om in de nabijheid van de zenuwen een buisje achter te laten. Langs dit buisje kunnen we dan de volgende dagen verdovingsproducten toedienen. Wanneer u wenst kan men in de operatiezaal een licht slaapmiddel toedienen, waardoor u wat slaapt en zich vooral comfortabel voelt. Zoals elke techniek kan ook bij deze techniek een aantal complicaties voorkomen: bloeddrukval, infectie, zenuwschade, urineretentie, toxiciteit lokaal anesthetica, bloed in de katheter, epidurale bloeduitstorting, allergie, verlamming Ö
Bron: UZL 04/2007